ဆား

ဆား


ဆား (နာမ်)


(၁) ကျတ်ငန်ရေ၊ ပင်လယ်ရေတို့ကို နေလှန်း ကျိုချက်၍ ဖြစ်စေ၊ သယံဇာတ ဆားကျောက်လွှွှာ ဆားကျောက်တောင် တို့ကို တူးခြေ၍ဖြစ်စေ ရသော ငန်သော အရသာရှိသည့် ပစ္စည်း။

(၂) အပင် တမျိုးမျိုး ပြာကို ချက်ယူသော ငန်သော အရသာပစ္စည်း။ ရုက္ခမူဆား။


ဆားကျင်း (နာမ်)


ဆားလုပ်ရာ မြေကွက်။


ဆားငါးမျိုး


မြန်မာဆေးကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော ဆားငါးမျိုး ဖြစ်သည်။ ဇဝက်သာ၊ သိန္ဓော၊ ဆားပုပ်၊ သမုဒ္ဒရာဆား၊ ရုက္ခမူဆား တို့ဖြစ်ကြ၏။ အခြားမူကွဲ ရှိသေးသည်။ ယင်းမှာ (ဆား၊ သိန္ဓော၊ ဆပ်ပြာ၊ ယမ်း၊ ကျပ်ခိုး) တို့ဖြစ်ကြ၏။ နောက်တစ်နည်း (သမုဒ္ဒရာဆား၊ သိန္ဓောဆား၊ ဆားပုပ်၊ ကျပ်ခိုး၊ မြေပေါက်ဆား)ဟူ၍လည်း သတ်မှတ်ကြသေးသည်။ (မြန်မာမှုအဘိဓာန် - မောင်ဇနိယ)


ဆားငန်သီး (နာမ်)


ဆားအရသာဖြင့် ကြာရှည်ခံအောင် ပြုလုပ်ထားသော သစ်သီးတမျိုး။


ဆားစိမ် (ကြိ)


အသီးအရွက်တို့ကို ကြာရှည်ခံအောင် ဆားရေတွင် စိမ်သည်။

(နာမ်) ကြာရှည်ခံအောင် ဆားရေတွင် စိမ်ထားသော သစ်သီး။


ဆားနယ် (နာမ်)


ကြာရှည်ခံအောင် ဆားဖြင့် နယ်ထားသော သားငါး။


ဆားပေါ့ (ကြိ)


စားသောက်ဖွယ်တွင် အငန်အရသာ နည်းသည်။


ဆားပေါက် (ကြိ)


(၁) စားသောက်ဖွယ်တွင် အငန်အရသာ စူးသည်။

(၂) ငါးပိ၊ မျှင်ငါးပိ လုပ်ရာတွင် ငါး၊ မျှင်၊ ပုစွန်တို့ကို ဆားပက်ကာ ဆူးခွဖြင့် ဆွပေးသည်။

(၃) ဓာတ်ခဲ၊ ဓာတ်အိုး စသည်တို့တွင် ဆားပွင့်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။


ဆားပိုက် (ကြိ)


ဆင်ကို ယဉ်ပါးအောင် ချော့မော့သိမ်းသွင်းသည်။


ဆားပုပ် (နာမ်)


အရောင် မည်းညစ်၍ အနံ့မကောင်းသော ဆားတမျိုး။


ဆားပျားသင့် (ကြိ)

ဟင်းချက်ရာတွင် အငန်အစပ် စသည် မျှတသည်။


ဆားသမိုင်းအကြောင်း သိကောင်းစရာ - ရာမညနိုင်လွန်းငွေ




-ဆက်ရန်-