(ၸ)

တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈတၺ်းဢၼ်ထူၼ်ႈ(14)

ၸႃ(n) ၶူဝ်းၶိူင်ႈမႃႉတၢင်ႇပိူင်ၼိူင်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇၼိူဝ်ၵူၵ်ႇ။ ဢၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းလဵင်း-ၵူၺ်သွင်းမတ်ႉၸပ်းသွင်ၽၢၵ်ႇ။ ဢၼ်မီးၶႃသီႇ ၶွၼ်။

ၸႃႇ(n) ဢၼ်တဵၵ်းၼႃႈၵွင်၊ ၶဝ်ႈဢၼ်ဢဝ်တဵၵ်းၼႃႈၵွင်၊ ဢၼ်ၸွၺ်ႈသဵင်ၵွင်ႁႂ်ႈလီထွမ်ႇ။ ၸႃႇၵွင်၊ ၶဝ်ႈၸႃႇၵွင်။

ၸႃႈ(v) လၢၺ်းမိူဝ်ႉၽၵ်းပိူင်ၼိူင်ႈ တူဝ်ၼမ်ႉၽူတ်ႉသေ ဢဝ်ၽၵ်းတေၵိၼ်ၼၼ်ႉ သႂ်ႇၶဝ်ႈၵႃႇၵႅပ်ႉၼိူင်ႈၶိုၼ်းဢဝ်ဢွၵ်ႇ။

ၸႃႈ (n) ၸၵ်းၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ။ "ၸၵ်းၸႃႈ"။

ၸႃး (adj) ဢၼ်ၶတ်းပိၼ်ႈၵၼ်တင်း"မိုၼ်ႈ"၊ ဢၼ်ၶင်ႉမိုဝ်း၊ ဢၼ်လုပ်ႈတူၺ်းလုပ်ႈၵမ်းၸၢင်ႊၶင်ႉမိုဝ်း။ ၸႃးႁိုတ်းႁိုတ်း၊ ၸႃး ႁၢတ်းႁၢတ်း၊ ၸႃးႁိုတ်းႁိုတ်းႁၢတ်းႁၢတ်း၊ ၸႃးႁဝ်ႇႁဝ်ႇ။

ၸႃး - တူၺ်းတီႈ"ၶူႈလၺ်"။

ၸႃႉ(adj, v) ဢၼ်ၶတ်းပိၼ်ႈၵၼ်တင်း"လီ" ဢၼ်ႁွမ်တၢင်းၽိတ်းဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ပႃႈၼွၵ်ႈ ဢၼ်ၼႃႈသူမ်ႈၼႃႈသႅပ်ႇ။ ၸႃႉၸဵတ်ႈ၊ ၸႃႉၸႃႉၸဵတ်ႉၸဵတ်ႈ၊ ၸႃႉၸၢင်း၊ ၸႃႉၵၼ်၊ ၸႃႉလႃႇ၊ ၸႃႉၸႃႉမေႃးမေႃး။

ၸီ (n) ၵၢမ်းလၢတ်ႈတေႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပွင်ႇဝႃႈ"ၼိူဝ်ႉ"။ ၸီၸီ၊ ၸီၸေႃ။

ၸီ (v) တၢင်းတဵၵ်းတၢင်းၼဵၵ်းပိူင်ၼိူင်ႈ။ ၸီပၼ်၊ ၸီပၼ်ၶဝ်၊ ၸီၽၺ်း၊ ဢဝ်ၸီၽၺ်း။

ၸီ (v) ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈၽၺ်းလၢၺ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇဝၢၵ်ႈတၢင်းၵိၼ်ၶဝ် လၺ်ႈသုၵ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၶွပ်ႈႁႂ်ႈၶႅမ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် တၢင်ႇၼိူဝ်ထၢၼ်ႇၽၺ်း။ ၸီႇၽၺ်း၊ ၸီႇတီႈၽၺ်း။ …ၸီႇၼိူဝ်ႉ၊ ၸီႇပႃ၊ ၸီႇၶဝ်ႈပၼ်ႈ၊ ၸီႇၶဝ်ႈပုၵ်း၊ ၸီႇထူဝ်ႇၼဝ်ႈ။

ၸီႈ (n) ၼမ်ႉမၺ်ႉဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈႁၢင်ၽိုၼ်း ဢၼ်ႁၢင်းၽၺ်းသေဢွၵ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႈၶဝ်ဢဝ်ႁၢင်ႊၶိူင်ႈၶဵဝ်ႈ။

ၸီႈ (n) ၼမ်ႉၼႂ်းတူဝ်ပိူင်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ပေႃးယူႇယၢပ်ႇမႃးၵေႃႈဢွၵ်ႇမၺ်ႈမႃးၵေႃႈဢွၵ်ႇ ၶေႃႈၵိုၵ်းၵၼ်တင်း"ႁိူဝ်ႇ"။

ၸီႈ (v) ဢၼ်မႅင်းတူဝ်မီးႁႅၼ်ႇ မီးၵွင်ႉၶဝ်ႁဵတ်းတီႈၵူၼ်း-သတ်းဢၼ်ဢဝ်ႁႅၼ်ႇၶဝ်ႁဵတ်းတီႈပိူၼ်ႈၸီႈယင်ႇၸီႈၶူပ်း။ ၸီႈသႂ်ႇ…။ ယုင်းၸီႈ။ မူတ်ႉၸီႈ။ ၽိုၼ်ႈၸီႈ။

ၸီး (v) တၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ႁွၺ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပွင်ႇၵူင် ဢၼ်ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၶွင်ဢၼ်လႅမ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸီးသႂ်ႇ၊ ၸီးၶဝ်ႈ၊ ၸီးပွင်ႇ၊ ၸီးပဵၼ်။ …ၸီးႁူ၊ ၸီးႁူး၊ ၸီးႁူးသဝ်။

ၸီး (n) မိူင်းတီႈၼိူင်ႈဢိူင်ႇသဵၼ်ႈဝီ။

ၸီးၸွၺ်း (adj) ဢၼ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉဢၼ်ပိူၼ်ႈလၺ်ႈပိူၼ်ႈမီးဢၼ်ဢမ်ႇယဵတ်ႇၸႂ်ဢၼ်ပိူၼ်ႈလၺ်ႈပိူၼ်ႈမီး။ တၢင်းၶႂ်ႈလၺ်ႈပိူင် ၼိူင်ႈ ၸီးၸွၺ်းဢဝ်။ ၸီးၸွၺ်းဝၺ်ႉ၊ ၸွမ်းၸီးၸွၺ်း။

ၸီႉ (v) တၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတူၺ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈဢၼ်ဢဝ်ၼိဝ်ႉမိုဝ်းၼိဝ်ႉၼိူင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ ၸီႉၼႄ၊ ၸီႉၼႄး၊ ၸီႉၸူး၊ ၸီႉၸမ်ႈ။

ၸီႉသဝ်ႈဝဝ်းလမ် - တၢင်းဢၼ်ၼႄးၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈတီႈၵၼ်ဢမ်ႇလီ။ ၸီႉၸူးပိူၼ်ႈၼိဝ်ႉၼိူင်ႈမႃးၸူးႁဝ်းသီႇၼိဝ်ႉ ၶေႃႈတႅၵ်ႈၵူၼ်း ဢၼ်မေႃၼႄးပိူၼ်ႈၵွၺ်း ဢမ်ႇႁၼ်တၢင်းၽိတ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။


တေသိုပ်ႇထႅင်ႈ...