(တ)

တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈတၺ်း ဢၼ်ထူၼ်ႈ(7)


တႃ


တႃ (n) ၶိူင်ႈတူဝ်တူၼ်ၵူၼ်း-သတ်း-ပွတ်းၽၢၺ်ႇၼႃႈ၊ ဢၼ်ၵိုၵ်းၵၼ်တင်းၼႃႈဢၼ်တႃႇႁပ်ႉႁၢင်ႊ။ တႃမၢၵ်ႇ၊ တႃႁူၺ်ႇ၊ တႃမၢၵ်ႇဝၢၵ်ႈ(ဝၵ်ႉ)၊ တႃၶွပ်ႇလဵဝ်၊ တႃသွင်ၶွပ်ႇ၊ တႃမူၼ်း၊ တႃမွၺ်၊ တႃလီ၊ တႃႁႅင်း၊ တႃမွတ်ႇ၊ တႃမွတ်ႇလိပ်း၊ တႃတၼ်၊ တႃမူဝ်း၊ တႃၽိူမ်၊ တႃၽိူဝ်ႈ၊ တႃၽၢင်း၊ တႃၽၢင်းၶမ်း၊ တႃၼမ်ႉ၊ တႃယၢမ်ႊ၊ တႃၸဵပ်း၊ တႃလႅင်ႊ၊ တႃႁေႃ၊ တႃတေႃႈ၊ တႃၸပ်း၊ တႃၸၵ်ႉ၊ တႃၵႅၼ်၊ တႃၵႅတ်း၊ တႃမွၵ်ႇ၊ တႃၵႅဝ်း၊ တႃဢႅဝ်း၊ တႃၸၢၵ်ႇ၊ တႃဢၢဝ်း၊ တႃယုပ်း၊ တႃမဵတ်း၊ တႃမိူၼ်၊ တႃသူၺ်၊ တႃၽီ၊ တႃယုမ်ႉ၊ တႃၵွၵ်း၊ တႃလမ်ႁၼ်ငိုၼ်းၽိူၵ်ႇ၊ တႃလိူၵ်ႇႁၼ်ငိုၼ်းသႃး။ တႃၶဵဝ်ၸၢဝ်းငၢဝ်းယူႇၼႂ်းၶွၵ်း။ ၵႃလိူမ်ႈလိူၵ်ႇလိူမ်ႈလိူၵ်ႇ။

တႃ (n) ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၶႅၼ်ႇတီႈၶၼ်ႈ။ တီႈထတ်းတီႈၶၼ်ႇ၊ ဢၼ်ၶၼ်ႈပၼ်ပွင်ႈ။ တႃတိၼ်၊ တႃမိုဝ်း၊ တႃမၺ်ႉ၊ တႃဢွၺ်း၊ တႃၶွင်ႇ၊ တႃၶုၼ်၊ တႃၵၢၼ်။

တႃလီး (n) ၸိုဝ်ႈၶွင်ႇၸႃႉၼိူင်ႈ။

တႃမၢတ်ႇ (n) ၶိူင်ႈၽၼ်းၽႃႇ-မၺ်ႉ-ၽိုၼ်း။


တႃႇ


တႃႇ (n) ၶိူဝ်းလွင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈပိူင်ၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်မီးမိူဝ်ႈမီးယၢမ်း။ တႃႇၶဝ်ႈ၊ တႃႇၶဝ်ႈမႃးၼမ်ႉ၊ တႃႇၼႂ်၊ တႃႇဝၼ်း၊ တႃႇၶမ်ႈ၊ ဝၼ်း သွင်တႃႇ၊ ဝၼ်းသၢမ်တႃႇ၊ ပဵၼ်တႃႇပဵၼ်မႃး။


တႃႈ


တႃး


တႃႉ


တႃႊ


ၸၼ်ႉၵၢၼ်ၶုၼ် မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (မိူၼ်ၼင်ႇ-တႃႊၶုၼ်)


တေႇ


ၵိၼ်ႇ၊ တၼ်ႇ၊ တႃႉ တီႈၾႃႉၽီ ႁႂ်ႈပဵၼ်သေမဵဝ်းမဵဝ်း။ လွင်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼႅၼ်း တေႃႇတီႈၽီ မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (တေႇၾႃႉတႃႉၽီ)

တၢင်ႇတေႇသေလၢတ်ႈ။


တေး


ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း၊ ၵေႃႇတင်ႈ၊ ဢွၵ်ႇပေႃႇပဵၼ်မႃး။ (ႁူဝ်တေး၊ တေးႁဵတ်း)


တေႉ


ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ၊ ဢမ်ႇၽိတ်းဢမ်ႇပိူင်ႈ။ (ၸႂ်ႈတေႉ၊ တေႉတေႉ)


တႄႇ


ၵေႃႉငဝ်ႈ၊ တင်ႈႁဵတ်း၊ ဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ၊ ႁဵတ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။


တႄး


ႁၢဝ်းတၢင်း၊ တႅဝ်းတႅၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၶၼ်ႈၶႅၼ်ႈ။ (တႄးၼႃး၊ တႄးလွႆ)


တႄႉ


လိူၵ်ႈဢွၵ်ႇ၊ ထတ်းထွင်ၵွင်ႉၵၢႆႇ၊ ၶေႃႈလၢမ်းလၢတ်ႈ၊ တူဝ်ဢၼ်သိုပ်ႇပၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်/လွင်ႈတၢင်း။ (မိူၼ်ၼင်ႇ-တႄႉၵၢင်ပႃ၊ တေႃႉတႄႉ ပေႃးယူႇ၊ တႄႉဢွၵ်ႇမႃး၊ မွၵ်ႈၼႆႉၵွၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇပေႃး)


တူ


တၢင်းဢၼ် ဢဝ်သုတ်ႉၸပ်းၵၼ်၊ ၸၼ်မႃးတုမ်ႊၵၼ်။ ဢၼ်ဢဝ်ၼႃႈတႃမႃးၸမ်ၵၼ်၊ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၼင်ႇၼၼ်။ (တူ၊ တူၸပ်း၊ တူတွမ်၊ တူၼႃႈတူတႃ)

ၶူဝ်းဢၼ် ၸႂ်ႉတႃႇႁပ်း တႃႇၽုၺ်ႇလႆႈ(ၾၵ်းတူ၊ ၽတ်းတူ၊ လႃႈတူ)


 


တေသိုပ်ႇထႅင်ႈ...