(မ)

တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈတၺ်းဢၼ်ထူၼ်ႈ(13)

 

မႃ

မႃ (n) သတ်းတူဝ်သီႇတိၼ် သႅၼ်းႁၢတ်ႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉမီးငႃးမီးၼဵပ်ႉ။ မႃႁိူၼ်း၊ မႃထိူၼ်ႇမႃလိၼ်မႃႁႅဝ်၊ မႃၼၺ်း၊ မႃမီ၊ မႃဝင်ႇၸႃး (ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈ)၊ မႃပေႃႈ၊ မႃမႄႈ၊ မႃဢွၼ်ႇ၊ ဢေမႃ၊ မႃယုၺ်း၊ မႃတုပ်း၊ မႃလၢင်ႇ၊ မႃလၢၺ်း၊ မႃလမ်၊ မႃသႅဝ်း၊ မႃမူၼ်ႇ၊ မႃၽိူၵ်ႇ၊ မႃၶွၼ်ႇ၊ မႃမႄႈလွင်ႈ။ …မႃႁဝ်ႇ၊ မႃႁွၼ်၊ မႃႁၢၺ်ႉ၊ မႃမႃႈ။

မႃႈ (adj) ၶေႃႈတႅၵ်ႈတၢင်း "လၢမ်ႇ" ဢမ်ႇႁတ်းႁဵတ်းထႅင်ႈ။

မႃႇ

မႃႇ(n) ၶိူင်ႈတူဝ်တူၼ်ၵူၼ်းပွတ်းၼိူင်ႈ တီႈၼိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ဢၼ်လၺ်ႈႁၢပ်ႇ လၺ်ႈပႃးလၺ်ႈတဵင်ႇ ဢၼ်လၺ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁၢပ်ႇတဵင်ႇပႃး။ မႃႇမၵ်း၊ မႃႇႁႅင်း၊ မႃႇတေႃးၶေႃးလၢၵ်ႇ၊ မႃႇၶူႈႁႅင်းထၢမ်း။ …မႃႇမၢၼ်ႉ၊ မႃႇလွၵ်ႈ၊ မႃႇမၼ်ႈ ႁႅင်းၵိုမ်း။

မႃႇ(v) ၶေႃႈဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈၶဝ်ႈ။ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢၼ်ယဵၼ်။ ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈၶဝ်ႈ။ မႃႇၶဝ်ႈ၊ မႃႇၶဝ်ႈႁႂ်ႈတူၺ်းယဵၼ်၊ ၶဝ်ႈမႃႇ။

မႃႇ(v) ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၺ်ႉမဵၼ်မၵ်း။

မႃႇ(n) ႁူဝ်တီႈၼိူင်ႈ တီႈတူဝ်တူၼ်ၵူၼ်း (ႁူဝ်မႃႇ)။

မႃႈ

မႃႈ(v, adj) တၢင်းတူင်ႉၼိူင်ဢၼ်ဢမ်ႇယူႇဢမ်ႇသဝ်း ဢမ်ႇၼိမ်ဢမ်ႇၵိုတ်းလၺ်ႈ။ မႃႈၵႃႇမႃႈမႃး၊ မႃႈၵႃႇမႃႈၶိုၼ်း၊ မႃႈၶိုၼ်ႈ မႃႈလူင်း၊ မႃႈၶဝ်ႈမႃႈဢွၵ်ႇ၊ မႃႈတၢၺ်၊ မႃႈမီႈ၊ မႃႈမဵတ်ႉ၊ မႃႈမဝ်၊ မႃႈမဝ်း၊ မႃႈမႃႈဝုၼ်းဝုၼ်း၊ မႃႈလိပ်းမႃႈတၢၺ်၊ မႃႈၽႅဝ်၊ မႃႈမႃႈတဵၼ်ႈတဵၼ်ႈ၊ မႃႈမႃႈမဵတ်ႉမဵတ်ႉ။ -မူမႃႈၵၺ်ႇ (n) တၢင်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လူင် တၢင်းပဵၼ်ၸပ်းၸဝ်ႈ၊ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၶႅၼ်း ယၢပ်ႇ။

မႃႈ(n) မၢၵ်ႇၶိူဝ်ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ။ (မၢၵ်ႇၶိူဝ်မႃႈ)

မႃး

မႃး (v) ဢၼ်ပဵၼ်သၢၺ်ႉၶႃၵၼ်တင်း "ၵႃႇ" ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၵၺ်ၸူးၸမ်။ မႃးမိူဝ်း၊ မႃးႁိူၼ်း၊ မႃးၵၢတ်ႇ၊ မႃးၼႃး၊ မႃးႁၺ်ႊ၊ မႃးပွၺ်း။ မႃးၵိၼ်၊ မႃးႁဵတ်း၊ မႃးလၢတ်ႈ၊ မႃးၼင်ႈ၊ မႃးၼွၼ်း၊ မႃးလေႇ၊ မႃးႁွၼ်ႈ၊ မႃးႁွတ်ႈမႃးထိုင်၊ မႃးယူႇမႃးသဝ်း၊ မႃးၵႃႉမႃး ၶၢၺ်။

မႃး (n) မိူင်းတီႈၼိူင်ႈ လိၼ်မိူင်းယၺ်။

မၢၵ်ႇ

မၢၵ်ႇၽႆး = ကန္နစိုး

မၢၵ်ႇႁွတ်ႈ-မၢၵ်ႇၶၢင်ႇ = ကန္နခို

မၢၵ်ႇၼိမ်းလႅင် = (ဂုံ)ကုန်ညင်းနီ

မၢၵ်ႇၼိမ်းလၢႆး = (ဂုံ)ကုန်ညင်းပြောက်

မၢၵ်ႇႁိင်ႇၼူ = ကျက်နပေါင်း

မၢၵ်ႇႁိင်ႇၼူလူင် = ကင်ပင်ခေါင်းလောင်း

မၢၵ်ႇၵွၵ်ႇ = ကွေး(ဂွေး)သီး

မၢၵ်ႇၼႃႉလိၼ် = ကြဇု

မၢၵ်ႇမေႈ = ကြွေ

မၢၵ်ႇမေႈၼဝ်ႈ = ကြွေပုပ်

မၢၵ်ႇဢူဝ်း = ကျွဲကောသီး (​ရှမ်းပြည်၌ ရှောက်ပန်းသီးကြီး ဟုခေါ်၏။)

မၢၵ်ႇၶီႈၵႃ = ကျီးအာသီး

မၢၵ်ႇယွၵ်ႉယႅၵ်ႉ = ကစက်သီး

မၢၵ်ႇဢၢင်ၶၢင်ထိူၼ်ႇ = ကုလားမျက်စိ

မၢၵ်ႇၼမ်ႉတႃသႂ် = ခပေါင်းရေကြည်

မၢၵ်ႇတိုင်ႇ = ခပေါင်းသီး

မၢၵ်ႇၶိူဝ်ၶၼ်း = ခရမ်းစပ်

မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ = ခရမ်းချဉ်

မၢၵ်ႇႁႅင်ႈၶူမ် = ခရမ်းကစော့

မၢၵ်ႇၶိူဝ်ၽႃႉ = ခရမ်းပိန်

မၢၵ်ႇၼွႆးထိူၼ်ႇ = ခဝဲပြဒါး

မၢၵ်ႇဝၢဝ်း = ချဉ်စော်ကားသီး

မၢၵ်ႇၶီႈယႃႈ = ချေးသီး

မၢၵ်ႇၽိတ်ႉပွမ်ႈ = ငရုတ်ကောင်း

မၢၵ်ႇၽိတ်ႉၸိၾႃႉ = ငရုတ်မိုးမျှော်






တေသိုပ်ႇထႅင်ႈ...