တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢၼ်ထူၼ်ႈ(6)


ယႃ


ယႃ (v) တၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းၶၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ႁၢၺ်-ၶႅၼ်း။ ၵၢၼ်မေႃယႃႈၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၶၺ်ႈၵူၼ်းပဵၼ် လၺ်ႈလီၶႅၼ်း။ ယႃပၼ်၊ ယႃယူတ်း၊ ယႃႁႂ်ႈ၊ ယႃႁၢၺ်၊ ယႃၶႅၼ်း၊ ယႃတူဝ်၊ ယႃၸႂ်၊ ယႃၸဵပ်း၊ ယႃၼၢဝ်၊ ယႃၶၺ်ႈ၊ ယႃၶေႃႉ၊ ယႃၶတ်း၊ ယႃၶိုၼ်ႈ၊ ယႃၶႅင်။


ယႃႇ


ယႃႇ (adj) တၢင်းဢၼ်ယိူၼ်ႉပၼ်ၵၼ်၊ ၶေႃႈၵိုၵ်းၵၼ်တင်းတိူင်း။ ယႃႇမၼ်း၊ ယႃႇမၼ်းသေလႄႈ၊ တိူင်းယႃႇ။

ယႃႇ (v) တၢင်းဢၼ်ၽၢတ်ႇၵၼ်ယၢၼ်ၵၼ်။ ယႃႇပႅတ်ႈ၊ ယႃႇပႅတ်ႈမၼ်း။

ယႃႇ (v) ၶေႃႈတိုဝ်း-ယိပ်းတီႈၵၼ်ဢူမ်ပူႉ။ ယႃႇပူႉ၊ ယႃႇပူႉသေဢူမ်၊ ယႃႇပူႉသေၶၢၺ်။


ယႃႈ


ယႃႈ (n) ၶူဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း လုတ်ႇဢဝ်ဢၢၺ်မၼ်း-ၵွၼ်းမၼ်း။ ဢၼ်ယႅမ်ႉဢူမ်ဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်း။ ဢၼ်ၸၢင်ႊပဵၼ်ယိၼ်ႉ ယၢမ်ႈ။ ဢၼ်တိူဝ်ႉတူဝ်ၸႂ်ဢၼ်ၸၢင်ႊမဝ်း။ ယႃႈမႂ်၊ ယႃႈသွႆး၊ ယႃႈလႅင်း၊ ယႃႈလုတ်ႇ၊ ယႃႈဢူမ်၊ ယႃႈမူၼ်ႇ၊ ယႃႈၵၢၼ်ႈ၊ ယႃႈသေး၊ ယႃႈလမ်၊ ယႃႈၽိူၵ်ႇ၊ ယႃႈမဝ်းၵမ်။

-ၶူဝ်းယိပ်းတိုဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ်၊ တူၼ်ႈလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ယိူဝ်ႈ၊ တဵၵ်းတဵင်ဝႆႉ။ (မိူၼ်ၼင်ႇ-ယႃႈယႃဢႆႁၢႆ၊ ယိူဝ်ႈယႃႈ၊ ယႃႈတဵင်ထူဝ်ႇၽူးၽိူၵ်ႇ)

ယႃႈ (n) ၶူဝ်းဢၼ်ဢဝ်ၼွၵ်းလေႃးမိုၵ်ႉ-ႁၢၼ်သေသမ်းတီႈၼင်ၼိူဝ်ႉ။ ယႃႈသမ်း၊ ယႃႈၸၢတ်ႇ၊ ယႃႈၸုပ်ႉ။

ယႃႈ (n) တူၼ်ႈဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇဢွၵ်ႇတီႈလိၼ်၊ တူၼ်ႈႁၢၵ်ႈႁူဝ်ၶိူဝ်းမႂ်မွၵ်ႇ။ ဢၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းယႃႈ၊ ယႃႈယႃ။

ယႃႈၵၺ်းငူး (n) ယႃႈၵၺ်းငူးလႅင်ႊ။ ယႃႈၵဵတ်းႁွၺ်။ ယႃႈၵိမ်းပူ(ယႃႈၼူတ်ႇၵုင်ႈ)။

ယႃႈၵၺ်ႉတေႃႇ (n) လူင်-ႁွမ်။ ယႃႈၵမ်လွၵ်ႇ(ယႃႈတုၵ်မူၼ်ႈ)။ ယႃႈၵပ်းတႃ။

ယႃႈၶၺ်ႇၶဵတ်ႇ (n) ယႃႈသုတ်ႇၶဵတ်ႇ။ ယႃႈၶွၵ်ႇလိပ်ႈ။ ယႃႈၶတ်းမွၼ်း၊ ယႃႈၶတ်းမွၼ်းမႂ်မူၼ်း-လႅမ်။ ယႃႈၶၺ်ႇၵၺ်ႇ(လွမ်ႇပွမ်ႇ ပႅမ်)။ ယႃႈၶိူင်ၵၢဝ်ႈၼၢင်းပုမ်ႈ။ ယႃႈၶဝ်ႈတူမ်းၼူၵ်ႉ။

ယႃႈငူဝ်ႈမိူဝ်ႇ (n) ယႃႈငူင်းၸၢင်ႉ။

ယႃႈၸိူင်ႉၶိူင် (n) ယႃႈၸဝ်ႈၽႃႉ။ ယႃႈၶူမ်းၶဵဝ်ႊ(ထဝ်ၼၢင်းပၢတ်ႇ)(ၸုမ်ႈတိၼ်သိူဝ်)။

ယႃႈသီႇမႂ် (n) ယႃႈသိၵ်ႈဝီ။ ယႃႈသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ။

ယႃႈယၢင်ဢိူင်ႇ (n) ယႃႈယဵဝ်ႈၵၢၺ်း၊ ယႃႈယဵၼ်းႁူဝ်။ ယႃႈယႂ်းလၢၺ်ႈ၊ ယႃႈယႂ်းၵၢဝ်၊ ယႃႈယိုဝ်ႉ(ၼဵင်ႈ)။

ယႃႈတႅမ်ႈတုတ်ႇ (n) (ယႃႈတီႈတုၼ်ႈ-ယႃႈမဵၼ်)။ ယႃႈတိုတ်းသိုပ်ႇ(ယႃႈၵပ်းတႃ)။

ယႃႈတွၺ်ႇႁုပ်ႇ (n) ယႃႈတပ်ႉၸၢင်ႉ(မၢၵ်ႇၶဝ်ႈၸီႇ)။ ယႃႈတပ်းတင်၊ ယႃႈတိူၵ်ႇၽႅပ်ႉ၊ ယႃႈတပ်ႉတဝ်ႇ၊ ယႃႈတွင်ႉပိင်။

ယႃႈၼူၵတ်း (n) (ယႃႈၼူၵ်းၵႅတ်ႈ)၊၊ ယႃႈၼၢင်းၼုမ်(ၼမ်ႉၼူမ်းၽႃ)၊ ယႃႈၼၢင်းၵႃႈ၊ ယႃႈၼႃႈၶႅင်ႈၽၢၼ်း၊ ယႃႈၼႃႈၽၢၵ်ႇၵၢၺ်း၊ ယႃႈၼူတ်ႇမႅဝ်း၊ ယႃႈၼၢတ်ႇ(မၺ်ႉတႅမ်ႈတူတ်ႈ)။

ယႃႈပႅမ်ၽီလိၼ် (n) ယႃႈပႅၵ်ႉလွၺ်၊ ယႃႈပုၼ်းပူၵ်ႇ၊ ပုၼ်းပူၵ်ႇၽႃ၊ ယႃႈပွတ်းပွၺ်း၊ ပွတ်းပွၺ်းလႅင်ႊ။ ၽၢၺ်းမူၼ်ႇ၊ ၽၢၺ်းလမ်၊ ၽၢၺ်းလႅင်း၊ ယႃႈၽုင်မၼ်၊ ယႃႈၽႅတ်ႈ၊ ယႃႈၽုင်မွၼ်၊ ယႃႈၽၢၺ်းႁိပ်ႇလုၵ်ႈ။

ယႃႈမႃႉမႄႈၵမ်ႇ (n) ယႃႈမႃႉသၢမ်တွၼ်။ ယႃႈမိုၼ်ႇၽီၵူဝ်၊ ယႃႈမႃႉသၢမ်သူၼ်၊ ယႃႈမႂ်လူင်၊ ယႃႈမွၵ်ႇလႅင်ႊ၊ ယႃႈမွၵ်ႇငွၵ်း(ၽၵ်း ၵူၼ်းမူၵလႃး)၊ ယႃႈမိူင်းၸွၵ်း၊ ယႃႈမုင်ႉၶဵတ်ႇ၊ ယႃႈမၢတ်ႇလုၵ်၊ ယႃႈမႅင်းတႅမ်ႈ၊ ယႃႈမႃႉတၢၺ်။


ယႃႊ


မႄႈတီႈမႄႈ၊ ၽူႈယိင်းထဝ်ႈ ၵႄႇၵဝ်ႇႁိုဝ်ယၢဝ်း။


ယူႈ


ယုင်ႈယၢင်ႈၽၢတ်ႇၽႄ၊ ဢမ်ႇၸပ်းၵၼ် ဢူၼ်ႈၼူၼ်းဝႆႉ၊ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇထူတႃႇပွတ်ႈ မဵဝ်းၼိူင်ႈ။